Visionair ondernemer, kwartiermaker Almere2018 en opstarter Flowland creative industries. Verder directeur eigenaar van Draoidh, sustainable communication and identityprojects

We zijn toe aan grote nationale projecten
‘Nederland op drift? Nederland gaat al een flinke tijd gebukt onder vele negatieve issues binnen de samenleving. Het land heeft het gevoel zijn identiteit kwijt te zijn. Het bestraffende vingertje van de burger wijst steevast naar het gemis aan politieke daadkracht.

Volgens internationaal onderzoek van de Britse landenmarketeer Simon Anholt bestaat in het buitenland nog altijd het beeld van een liberaal, betrouwbaar en tolerant Nederland. Deze heldere merkwaarden maken al jaren deel uit van de Nederlandse cultuur. Met ons ‘publieke merk’ in het buitenland is niets mis. Maar met de branding van de Hollandse merkwaarden naar onze eigen bevolking is het ergens tijdens de rit na de dood van Fortuin fout gegaan.’

Ondanks de nodige politieke beloften hebben burgers nog steeds het gevoel dat besluiten vanuit een ivoren toren worden genomen. Mijn advies aan de politiek en haar woordvoerders is simpel: Walk the talk. Stroop de mouwen op, sluit de gelederen en begin bij uzelf. Verandering begint bij het eigen gedrag. Dan komt de rest vanzelf.’

Kijken we naar praktijk en theorie, dan weten we dat mensen door een subjectieve bril kijken. Veel politieke zaken zijn extreem uitvergroot terwijl ze eigenlijk heel klein zijn. Dat heb je in tijden van onzekerheid. Navelstaren is dan niet vreemd. Het is ook een beetje de aard van het volk, dat gemis aan realiteitszin. Ik zie echter grote kansen als we onze ogen richten op de internal branding van onze merkwaarden. Het is dan niet zo ingewikkeld meer om weer trots te worden op Nederland.’

Er is een soort bindingsprobleem tussen de burger en de koers van het land, de stad, de wijk. We missen met zijn allen binding met het merk Nederland en de burger lijkt hierdoor onverschillig. In mijn ogen is het onmacht. We zijn met zijn allen de regie kwijt. In het bedrijfsleven praten we regelmatig over doelen, missies, het betrekken van medewerkers en alle neuzen dezelfde kant op. De politiek zie ik dat niet doen. Waarom waren we wel trots op onze deltawerken en op de wederopbouw na de wereldoorlog. Nederland heeft een nieuw ‘Deltaplan’ nodig. Een project dat meer kabinetten omvat. Ik kan me voorstellen dat het kabinet zich snel buigt over een missie waarin Nederland weer dat gevoel terugkrijgt dat het meespeelt in de wereld. Iets wat er toe doet.

Die kans zit bijvoorbeeld in de integrale gebiedsontwikkeling bij Almere en Amsterdam. De schaalsprong noemen we dat sinds kort. De mogelijkheid om een integrale slag kunnen maken om Almere en Amsterdam in economisch opzicht een tweelingstad te maken. Een krachtig economisch en ecologisch middelpunt van het land. Een nieuw speerpunt voor heel Nederland. Rondom een schoon IJmeer, met bijvoorbeeld een fantastisch mooie IJmeerverbinding. Daarvoor moeten wel flinke investeringen komen. Investeringen in de toekomst. Voor onze kinds kinderen. Tevens zijn ook nog andere zaken van belang. Uiteindelijk willen we ook nog in 2028 een Olympische spelen naar Nederland halen. En wil Almere Europese Hoofdstad van Europa worden in 2018. Vergelijkbaar met de gedachte achter de inpoldering, de Deltawerken. Trotse zaken, van mensen die weten wat pionieren en ondernemen inhoud. Laten we als Nederlanders achter dit werkstuk gaan staan. Want we kunnen het, we willen het, en we doen het.’

Plan Adema (© Jerome Adema architect)

Het open houden van het IJmeer kan samen gaan met een brug. Architect Jerome Adema was zijn tijd vooruit en ontwikkelde al in 2002 een plan dat tegemoet komt aan huidige tegenstanders van een IJmeerbrug. Dinsdag 3 november a.s. presenteert hij zijn plan opnieuw in een bijeenkomst over de IJmeerverbinding.

‘In de structuurvisie van Almere wordt de IJmeerverbinding op de verkeerde plek gelegd.’ zegt Jerome Adema. In de structuurvisie wordt de IJmeerverbinding vanuit het noordwesten naar IJburg geleid. Adema legt de verbinding zuidelijker: hij trekt de Hoge Ring recht door over het water net voorbij Muiden. De logische lijn leidt rechtstreeks naar de Gaasperdammerweg en A1. Voor Muiden heeft hij een doorkijk en vrije uitvaart gecreëerd richting het eiland Pampus en het IJmeer.

‘Voor de watersporters is deze oplossing geen enkel probleem’, aldus Jerome Adema, zelf watersporter en ervaren zeiler. In het nauwe stuk na de Hollandse brug richting het IJmeer moeten de boten via een vaargeul, die dan overbrugd wordt met een brug hoog genoeg voor de grotere zeiljachten. ‘ Als de boten onder de brug doorkomen, kunnen ze in het brede gedeelte van het IJmeer uitwaaieren’. Het open karakter van het IJmeer blijft bewaard, omdat de brug aan de rand van het brede meer ligt. Er is geen doorsnijding van het waterlandschap en een dure oplossing van een tunnel zoals in de structuurvisie hoeft dan ook niet. Jerome wil een prachtige A-A-brug die er uit ziet als de Akashi Kaikyö Bridge in Japan. ‘Een brug met allure, waarop je het open karakter van de IJmeer van uit de hoogte gaat ervaren. En dat dan voor iedereen!’

Jerome Adema wil een brug die drager is voor zowel auto, fiets, voetgangers en openbaar vervoer. Hij houdt al rekening met toekomstige vervoermiddelen. ‘Over twintig jaar rijden we met elektrische auto’s en het verschil tussen openbaar vervoer en persoonlijk vervoer zal steeds kleiner worden.’ Hij doelt op het koppelen en stroomlijnen dmv sensoren van elektrische auto’s, zodat files door ongelijke snelheden voorkomen worden.

Opmerkelijk dat hij in zijn plan van 2002 al een koppeling maakt met mogelijke Olympische Spelen in 2028. ‘Het lijkt wel of dat in de Structuurvisie Almere 2.0 overgenomen is, want ik zie daar op de kaart bijna op de zelfde plaats een stadion liggen’

Op dinsdag 3 november in het Casla gebouw aan het Weerwater, is hij een van de sprekers op de discussieavond over de IJmeerverbinding. Andere sprekers zijn Harrie de Heij die als verkeersdeskundige is betrokken bij het begin van Almere en Jeroen Zuidgeest van bureau MVRDV dat meegewerkt heeft aan de structuurvisie Almere 2.0. (www.bouwdeijmeerbrug.nl). De structuurvisie zegt van zich zelf dat het geen blauwdruk is en dat de discussie over de aard en vorm van de IJmeerverbinding open gehouden wordt.

Zie ook: website adema-architect.nl

Een droom die werkelijkheid wordt!

In mijn gedachten ligt de brug er al. In mijn dromen ga ik er ook al regelmatig overheen. Vaak met de fiets of met mijn Tesla Sportauto, high tech electric aangedreven natuurlijk. Soms ook met de bus of de metro en zelfs een keer te voet.
Het mooiste vind ik met de fiets. Dan stop ik altijd even op het hoogste punt en kijk. En wat ik dan zie is werkelijk oogstrelend! De weidsheid van een enorm zonovergoten meer met in het midden het forteilandje Pampus. Heel in de verte het eilandje Marken met op de punt het vuurtorentje “Paard van Marken”. Een stroom van witte en bruine zeiltjes die eropaf koersen. Aan de andere kant van de brug een prachtig natuurgebied met op de achtergrond het Naardermeer. Vogels in overvloed die rustig ronddobberen en foerageren tussen de rietlanden.
Aan de overkant van de brug een mooie stad omzoomd door groen en prachtige kustboulevards waar mensen genieten van ruimte, cultuur, stad en elkaar.

Almere is de spin in het web. Als het zijn pootjes mag uitslaan zal het echt tot wasdom komen. Een toekomst met misschien wel een Olympisch stadion op een eiland in het IJmeer en een Olympisch dorp! Een vierde verbinding naar het Noordwesten richting Noord-Holland met Eilanden vol natuur, waar veilig boven zeeniveau gewoond en gewerkt kan worden.
Een droom die gewoon werkelijkheid kan worden als we de grondleggers van ons moderne Nederland weer leren te waarderen.

Dr. Ir. Cornelis Lely kan dan eindelijk rustig terugkijken op zijn levenswerk vanaf zijn comfortabele wolk die hij meer dan wie ook verdiend. Hij zal zachtjes in zichzelf zeggen: beste Nederlanders, jullie hebben het begrepen. Jullie hebben het goed gedaan.

IJmeer: Benut dat potentieel rijke gebied!

‘Het IJmeer en het Markermeer zijn prachtige watergebieden, omringd door stedelijke gebieden. Dergelijke gebieden hebben een enorme potentie om een kwalitatief goed leefklimaat te scheppen voor mens en natuur. Maar dan moet je dat wel willen inzien en daarin willen investeren. Dat is helaas niet aan veel mensen gegeven. Veel groeperingen ontstaan nu aan de kant van het ‘oude land’, om het open water te behouden. Dat zeggen ze te doen vanuit liefde voor de natuur. Maar die redenering klopt niet. De waterkwaliteit van Markermeer holt achteruit, het is op dit moment een zeer troebele, dode plas water. Dit is het gevolg van afsluiting en indijkingen in de 20e eeuw. De schade die dat heeft aangericht moeten we rechtzetten. Ontwikkeling, in de vorm van bouwen op eilanden en aanleggen van natuurlijke oevers biedt de mogelijkheid om de natuurwaarden van het Markermeer en IJmeer enorm te versterken. Onder het mom van natuurbehoud gaat conservatisme schuil, een pleidooi voor behoud van hoe het nu is en tegen verandering in het bekende landschap. Maar dat leidt tot stilstand en – in ecologisch opzicht – het handhaven van natuur zonder veel rijkdom en perspectief.
Het gaat Almere en Flevoland niet alleen om ontsluiting van verkeer, uitbreiding van de fysieke infrastructuur, maar ook en vooral om de ontwikkeling van een unieke leefomgeving, voor mens en natuur! We moeten vooral deze drijfveer, die blijkbaar veel mensen emotioneel raakt, nog sterker uitdragen. Dan hebben voor- en tegenstanders van de IJmeerverbinding het in ieder geval over hetzelfde: rijke natuur die een leefbare stedelijke omgeving omarmt. Hopelijk brengt dat doel ons toch bij elkaar!’

Bruggen zijn onzettend mooi

‘Ik heb een kaart van Flevoland op mijn kamer hangen uit de jaren ‘70. De Markerwaard staat nog ingetekend, al staat er al wel een vraagteken achter. Flevoland is op deze kaart aan alle kanten verbonden met het oude land. In totaal tel ik 12 verbindingen. Daarvan zijn er uiteindelijk maar 8 gekomen. We lopen dus al een jaar of dertig een brug of 4 achter.

Daarbij heeft de polder zich anders ontwikkeld dan oorspronkelijk bedacht. In plaats van voedselkamer is de hoofdfunctie meer richting woonkamer gegaan. Almere zorgt er al dertig jaar voor een hoge woonkwaliteit op de Noordvleugel van de Randstad. Ook met de Schaalsprong wordt een beroep gedaan op de uitgestrekte ruimte van Flevoland. Naast woonkamer is het tijd dat Almere zich ook als werkkamer gaat ontwikkelen. De verbindingen, in alle soorten en vormen, worden dan steeds belangrijker.

Almere is een eiland, en dat getuigt aan alle kanten van jarenlange bestuurlijke onkunde. Het is onbegrijpelijk dat de discussie nog steeds gaat over de vraag OF er een brug komt. Waar hebben we het over? Natuurlijk moet die er komen! Het is volkomen terecht dat in de Schaalsprong de robuuste verbindingen als voorwaarde wordt gesteld. Een stad met meer dan 200.000 inwoners met een regionale rol moet letterlijk en figuurlijk aangesloten zijn op de omgeving. De belangen en prioriteit lijken volledig uit het lood geslagen. Natuurlijk kan ervoor gezorgd worden dat er nog leuk met een bootje op het IJmeer gevaren kan worden. En ook voor die vissen en vogels wordt wel gezorgd, daar let Europa wel op.

Door goede regionale verbindingen te maken ontstaat ook de mogelijkheid om andere wegen op het vaste land te ontlasten. De A1 staat nu vaak alle kanten op vast. Met een verbinding van de A6 naar de A30 ontstaat weer een goede doorgaande route naar het oosten. Dat kan alleen als er ook andere verbindingen zijn. Almere kan nog wel 3 bruggen gebruiken. Naar IJburg, naar Muiden en naar Bussum. Maak het niet te ingewikkeld. De sneltram naar IJburg is al halverwege. Trek die dan door. Zorg voor goede en snelle busverbindingen. En zorg er vooral voor dat individuele vervoer alternatieven heeft. Bovendien zijn bruggen ontzettend MOOI!’