Visionair ondernemer, kwartiermaker Almere2018 en opstarter Flowland creative industries. Verder directeur eigenaar van Draoidh, sustainable communication and identityprojects

We zijn toe aan grote nationale projecten
‘Nederland op drift? Nederland gaat al een flinke tijd gebukt onder vele negatieve issues binnen de samenleving. Het land heeft het gevoel zijn identiteit kwijt te zijn. Het bestraffende vingertje van de burger wijst steevast naar het gemis aan politieke daadkracht.

Volgens internationaal onderzoek van de Britse landenmarketeer Simon Anholt bestaat in het buitenland nog altijd het beeld van een liberaal, betrouwbaar en tolerant Nederland. Deze heldere merkwaarden maken al jaren deel uit van de Nederlandse cultuur. Met ons ‘publieke merk’ in het buitenland is niets mis. Maar met de branding van de Hollandse merkwaarden naar onze eigen bevolking is het ergens tijdens de rit na de dood van Fortuin fout gegaan.’

Ondanks de nodige politieke beloften hebben burgers nog steeds het gevoel dat besluiten vanuit een ivoren toren worden genomen. Mijn advies aan de politiek en haar woordvoerders is simpel: Walk the talk. Stroop de mouwen op, sluit de gelederen en begin bij uzelf. Verandering begint bij het eigen gedrag. Dan komt de rest vanzelf.’

Kijken we naar praktijk en theorie, dan weten we dat mensen door een subjectieve bril kijken. Veel politieke zaken zijn extreem uitvergroot terwijl ze eigenlijk heel klein zijn. Dat heb je in tijden van onzekerheid. Navelstaren is dan niet vreemd. Het is ook een beetje de aard van het volk, dat gemis aan realiteitszin. Ik zie echter grote kansen als we onze ogen richten op de internal branding van onze merkwaarden. Het is dan niet zo ingewikkeld meer om weer trots te worden op Nederland.’

Er is een soort bindingsprobleem tussen de burger en de koers van het land, de stad, de wijk. We missen met zijn allen binding met het merk Nederland en de burger lijkt hierdoor onverschillig. In mijn ogen is het onmacht. We zijn met zijn allen de regie kwijt. In het bedrijfsleven praten we regelmatig over doelen, missies, het betrekken van medewerkers en alle neuzen dezelfde kant op. De politiek zie ik dat niet doen. Waarom waren we wel trots op onze deltawerken en op de wederopbouw na de wereldoorlog. Nederland heeft een nieuw ‘Deltaplan’ nodig. Een project dat meer kabinetten omvat. Ik kan me voorstellen dat het kabinet zich snel buigt over een missie waarin Nederland weer dat gevoel terugkrijgt dat het meespeelt in de wereld. Iets wat er toe doet.

Die kans zit bijvoorbeeld in de integrale gebiedsontwikkeling bij Almere en Amsterdam. De schaalsprong noemen we dat sinds kort. De mogelijkheid om een integrale slag kunnen maken om Almere en Amsterdam in economisch opzicht een tweelingstad te maken. Een krachtig economisch en ecologisch middelpunt van het land. Een nieuw speerpunt voor heel Nederland. Rondom een schoon IJmeer, met bijvoorbeeld een fantastisch mooie IJmeerverbinding. Daarvoor moeten wel flinke investeringen komen. Investeringen in de toekomst. Voor onze kinds kinderen. Tevens zijn ook nog andere zaken van belang. Uiteindelijk willen we ook nog in 2028 een Olympische spelen naar Nederland halen. En wil Almere Europese Hoofdstad van Europa worden in 2018. Vergelijkbaar met de gedachte achter de inpoldering, de Deltawerken. Trotse zaken, van mensen die weten wat pionieren en ondernemen inhoud. Laten we als Nederlanders achter dit werkstuk gaan staan. Want we kunnen het, we willen het, en we doen het.’

In de zomer van 2000 werd de Sontbrug in gebruik genomen. Deze nieuwe verbinding tussen het Zweedse Malmö en het Deense Kopenhagen heeft een flinke impuls gegeven aan de ontwikkeling van de regio’s aan beide zijden van de brug. Overigens, ‘brug’ is een term die de lading niet helemaal dekt. De 16 kilometer lange verbinding bestaat uit een brug, een eiland en een tunnel. Zowel het wegverkeer als de trein kunnen er gebruik van maken.

Afgelopen voorjaar was ik zelf in Malmö en heb daar gezien hoe in tien jaar tijd twee steden letterlijk en figuurlijk naar elkaar toe zijn gegroeid. Niet alleen omdat Denen in Malmö zijn gaan wonen en Zweden in Kopenhagen zijn gaan werken, maar bijvoorbeeld ook omdat beide steden gebruik maken van elkaars voorzieningen. De wisselwerking vindt plaats op tal van terreinen zoals sport, cultuur, onderwijs, economie, en op al deze terreinen vullen de steden elkaar aan.

Het is een dergelijke vorm van wisselwerking die tussen Almere en Amsterdam moet groeien, en hiervoor is een korte en snelle verbinding een absolute voorwaarde. De verbinding door het IJmeer is daarom geen op zichzelf staand doel, maar een middel om de kwaliteit van wonen, werken, recreëren aan beide zijden een impuls te geven. Alleen op die manier kan de dubbelstad Almere-Amsterdam als sociaal-economische eenheid functioneren. Laten we onze energie daarom niet steken in de vraag of er een IJmeerverbinding moet komen, maar in de vraag hoe die er uit moet zien. Ook in dat opzicht kijk ik graag naar de Sontbrug!

regiodirecteur Ymere

‘Wij hebben geen ezelsbruggetje nodig.
Wij zijn op zoek naar echte verbinding.
Een levensader die klopt.
Kom over de brug,
Zodat wij kunnen zeggen:
Die brug is opgehaald.
Geen brug is ons te ver!’

Senior account coordinator Movares

(Movares voert studies uit in kader van SAAL)

‘Dat de milieubeweging zich nu opwerpt voor de versterking van de Flevolijn is wat hypocriet. Zij waren ooit fel tegen de bouw van de Gooiboog omwille van de bescherming van de Keverdijkse polder. De Flevolijn wordt in de komende jaren (vooral in Almere) toch al uitgebreid. Daarnaast loopt bij ProRail het project SAAL (Schiphol-Amsterdam-Almere-Lelystad) waarin tussen de Reikerpolder en Lelystad de lijn op diverse plaatsen uitgebreid zal worden. Met hoeveel sporen wil men de Flevolijn dan nog meer uitbreiden? De spoor/weguitbreiding bij de Hollandse brug gaat al ten koste van het Zilverstrand. Kennelijk heeft de milieubeweging een andere prioriteit en is de Keverdijksepolder van mindere waarde dan het IJmeer. Kortom, de IJmeerverbinding (spoor en weg tezamen) is nu al van levensbelang voor een goede ontsluiting. Het duurt nog wel wat jaartjes (5-10 jaar) eer die verbinding gereed is en tot die tijd groeit de stad maar door. Last but not least: Pampus buiten de dijk wordt ook al als locatie voor de OS2028 genoemd en wil Amsterdam kans maken dan moet zij ook een goed infraplan neerleggen en daar past die IJmeerverbinding perfect in.’

‘Wie nu nog overtuigd moet worden van de noodzaak van een IJmeerverbinding tussen Almere en de Noordvleugel, zal het waarschijnlijk nooit meer worden; welke redenen er ook nog aangevoerd worden. Ik ben dus ook niet van plan mezelf er nog mee te vermoeien. Voor mij blijft eerder de vraag over: “Wat moet het worden, een tunnel of een brug?” Om de gevoelens van onze buren te sparen zullen wij de aanleg van een tunnel accepteren, want zo’n verbinding is altijd nog beter dan geen verbinding, maar we raken er niet van in vervoering omdat het zo’n gedurfd idee is. Niet alleen vanwege de hoge kosten, maar vooral vanwege de esthetiek, het gezicht. Heeft u wel eens een foto van een tunnel gezien, waarvan iedereen uitroept: “O, maar dat is…!” of die een architectuurprijs heeft gewonnen vanwege zijn oogstrelende uitvoering? Een fraaie brug daarentegen zou een icoonfunctie kunnen krijgen voor de ‘Metropolitan Bay Area’, zoals wij het IJmeer dan internationaal kunnen wegzetten. Denk eens in wat een plaatjes dat zal opleveren; de bruine vloot, in kiellinie onderweg van de buitendijkse haven van Muiden naar het eveneens buitendijkse IJland, om deel te nemen aan de traditionele vlootschouw voor de kust van dat eiland. En dat allemaal tegen de achtergrond van het geesteskind van een Calatrava, om maar iemand te noemen die leuke bruggen bouwt.
Op het monument op de Afsluitdijk staat de spreuk: ‘een volk dat leeft bouwt aan zijn toekomst’ en wat mij betreft komt op een IJmeerbrug te staan: ‘een volk dat leeft, laat zien dat het aan de toekomst bouwt’.’

Zonder IJmeerverbinding geen groei in Almere.
Een extra ontsluiting van Almere in de richting van Amsterdam is hard nodig, zowel voor auto’s als voor openbaar vervoer en bij voorkeur fietsers. Dagelijks gaan vele tienduizenden mensen heen en weer tussen de steden. Daarom ben ik al jaren een vurig bepleiter van een IJmeerverbinding. Deze zal een aanwinst zijn, niet alleen voor beide steden, maar voor de hele Randstad. Als Almere op een verantwoorde wijze door wil groeien, dan zal de ontsluiting van de stad nog verder te worden verbeterd. Zoals de aanleg van een verbinding A6-A9 en een betere OV en wegverbinding naar Utrecht.
Maar allereerst de IJMEERVERBINDING.
Zonder dat, is verdere groei van Almere onmogelijk.
Nederland zal dan moeten bouwen in het Gooi. Waterland en het Groene Hart.
Aan ons de keuze!

Kijk buiten de dijken
Door de IJmeerverbinding en het verbeteren van de ecologische kwaliteit van het Markermeer krijgt Almere de kans om zich meer naar buiten en minder naar binnen te keren en op die manier de dijken en het daarachter gelegen water, beter bereikbaar te maken. Buitendijks bouwen in dit gebied biedt kansen, mits het zorgvuldig gebeurt. Het laat zich goed combineren met de ontwikkeling van natuur en recreatie, waardoor een aantrekkelijke diversiteit in de kustlijn ontstaat.

‘Er was eens een koning van een groot en machtig rijk. Deze koning maakte
zich ernstige zorgen, want de bevolking van zijn rijk groeide en er was
onvoldoende landbouwgrond om zijn volk van voedsel te voorzien. Daarom
vroeg de koning aan zijn neef, die hertog was van een arm maar
vruchtbaar eiland, of hij bij hem groente en fruit kon kopen voor zijn
volk. De neef zag daarin een kans om zijn eilandbewoners op te trekken
in de vaart der volkeren en zei tegen de koning: “dat is goed, maar dan
moet u wel een brug aanleggen, want anders krijg ik al die groente en
dat fruit nooit op tijd bij uw onderdanen.” De koning ging akkoord, maar
vergat zijn toezegging en in het oogstseizoen lag er geen brug. De neef,
van goede wil, huurde bootjes om de oogst over zee te vervoeren. Maar er
stak een stevige storm op en alle boten vergingen met man en fruit. In
het eens zo grote en machtige rijk braken rellen en opstanden uit,
gevoed door honger en ellende. De koning werd afgezet en onthoofd.
Moraal van dit verhaal: als je afspraken met elkaar maakt, moet je je
toezeggingen wel nakomen, want anders loopt het met iedereen slecht af.’

Een droom die werkelijkheid wordt!

In mijn gedachten ligt de brug er al. In mijn dromen ga ik er ook al regelmatig overheen. Vaak met de fiets of met mijn Tesla Sportauto, high tech electric aangedreven natuurlijk. Soms ook met de bus of de metro en zelfs een keer te voet.
Het mooiste vind ik met de fiets. Dan stop ik altijd even op het hoogste punt en kijk. En wat ik dan zie is werkelijk oogstrelend! De weidsheid van een enorm zonovergoten meer met in het midden het forteilandje Pampus. Heel in de verte het eilandje Marken met op de punt het vuurtorentje “Paard van Marken”. Een stroom van witte en bruine zeiltjes die eropaf koersen. Aan de andere kant van de brug een prachtig natuurgebied met op de achtergrond het Naardermeer. Vogels in overvloed die rustig ronddobberen en foerageren tussen de rietlanden.
Aan de overkant van de brug een mooie stad omzoomd door groen en prachtige kustboulevards waar mensen genieten van ruimte, cultuur, stad en elkaar.

Almere is de spin in het web. Als het zijn pootjes mag uitslaan zal het echt tot wasdom komen. Een toekomst met misschien wel een Olympisch stadion op een eiland in het IJmeer en een Olympisch dorp! Een vierde verbinding naar het Noordwesten richting Noord-Holland met Eilanden vol natuur, waar veilig boven zeeniveau gewoond en gewerkt kan worden.
Een droom die gewoon werkelijkheid kan worden als we de grondleggers van ons moderne Nederland weer leren te waarderen.

Dr. Ir. Cornelis Lely kan dan eindelijk rustig terugkijken op zijn levenswerk vanaf zijn comfortabele wolk die hij meer dan wie ook verdiend. Hij zal zachtjes in zichzelf zeggen: beste Nederlanders, jullie hebben het begrepen. Jullie hebben het goed gedaan.

IJmeer: Benut dat potentieel rijke gebied!

‘Het IJmeer en het Markermeer zijn prachtige watergebieden, omringd door stedelijke gebieden. Dergelijke gebieden hebben een enorme potentie om een kwalitatief goed leefklimaat te scheppen voor mens en natuur. Maar dan moet je dat wel willen inzien en daarin willen investeren. Dat is helaas niet aan veel mensen gegeven. Veel groeperingen ontstaan nu aan de kant van het ‘oude land’, om het open water te behouden. Dat zeggen ze te doen vanuit liefde voor de natuur. Maar die redenering klopt niet. De waterkwaliteit van Markermeer holt achteruit, het is op dit moment een zeer troebele, dode plas water. Dit is het gevolg van afsluiting en indijkingen in de 20e eeuw. De schade die dat heeft aangericht moeten we rechtzetten. Ontwikkeling, in de vorm van bouwen op eilanden en aanleggen van natuurlijke oevers biedt de mogelijkheid om de natuurwaarden van het Markermeer en IJmeer enorm te versterken. Onder het mom van natuurbehoud gaat conservatisme schuil, een pleidooi voor behoud van hoe het nu is en tegen verandering in het bekende landschap. Maar dat leidt tot stilstand en – in ecologisch opzicht – het handhaven van natuur zonder veel rijkdom en perspectief.
Het gaat Almere en Flevoland niet alleen om ontsluiting van verkeer, uitbreiding van de fysieke infrastructuur, maar ook en vooral om de ontwikkeling van een unieke leefomgeving, voor mens en natuur! We moeten vooral deze drijfveer, die blijkbaar veel mensen emotioneel raakt, nog sterker uitdragen. Dan hebben voor- en tegenstanders van de IJmeerverbinding het in ieder geval over hetzelfde: rijke natuur die een leefbare stedelijke omgeving omarmt. Hopelijk brengt dat doel ons toch bij elkaar!’

Bruggen zijn onzettend mooi

‘Ik heb een kaart van Flevoland op mijn kamer hangen uit de jaren ‘70. De Markerwaard staat nog ingetekend, al staat er al wel een vraagteken achter. Flevoland is op deze kaart aan alle kanten verbonden met het oude land. In totaal tel ik 12 verbindingen. Daarvan zijn er uiteindelijk maar 8 gekomen. We lopen dus al een jaar of dertig een brug of 4 achter.

Daarbij heeft de polder zich anders ontwikkeld dan oorspronkelijk bedacht. In plaats van voedselkamer is de hoofdfunctie meer richting woonkamer gegaan. Almere zorgt er al dertig jaar voor een hoge woonkwaliteit op de Noordvleugel van de Randstad. Ook met de Schaalsprong wordt een beroep gedaan op de uitgestrekte ruimte van Flevoland. Naast woonkamer is het tijd dat Almere zich ook als werkkamer gaat ontwikkelen. De verbindingen, in alle soorten en vormen, worden dan steeds belangrijker.

Almere is een eiland, en dat getuigt aan alle kanten van jarenlange bestuurlijke onkunde. Het is onbegrijpelijk dat de discussie nog steeds gaat over de vraag OF er een brug komt. Waar hebben we het over? Natuurlijk moet die er komen! Het is volkomen terecht dat in de Schaalsprong de robuuste verbindingen als voorwaarde wordt gesteld. Een stad met meer dan 200.000 inwoners met een regionale rol moet letterlijk en figuurlijk aangesloten zijn op de omgeving. De belangen en prioriteit lijken volledig uit het lood geslagen. Natuurlijk kan ervoor gezorgd worden dat er nog leuk met een bootje op het IJmeer gevaren kan worden. En ook voor die vissen en vogels wordt wel gezorgd, daar let Europa wel op.

Door goede regionale verbindingen te maken ontstaat ook de mogelijkheid om andere wegen op het vaste land te ontlasten. De A1 staat nu vaak alle kanten op vast. Met een verbinding van de A6 naar de A30 ontstaat weer een goede doorgaande route naar het oosten. Dat kan alleen als er ook andere verbindingen zijn. Almere kan nog wel 3 bruggen gebruiken. Naar IJburg, naar Muiden en naar Bussum. Maak het niet te ingewikkeld. De sneltram naar IJburg is al halverwege. Trek die dan door. Zorg voor goede en snelle busverbindingen. En zorg er vooral voor dat individuele vervoer alternatieven heeft. Bovendien zijn bruggen ontzettend MOOI!’